Kunstenaar in beeld

Vincent
van Gogh

1853 – 1890 · Postimpressionisme


Vincent van Gogh schilderde de nacht alsof ze leefde — kolkende sterren, wervelende cipressen, verf die zo dik is opgebracht dat je de bewegingen van zijn hand nog kan zien.

Van Gogh werd geboren in 1853 in Nederland en probeerde eerst carrières als kunsthandelaar, leraar en predikant, voor hij op zijn 27ste besliste schilder te worden. In amper tien jaar tijd bouwde hij een oeuvre van meer dan 2000 werken op, waarvan hij er tijdens zijn leven slechts een handvol verkocht.

De Sterrennacht, Vincent van Gogh, 1889
De Sterrennacht, 1889publiek domein · Wikimedia Commons

Hij worstelde zijn hele leven met psychische problemen, wat culmineerde in een beroemd incident in 1888 waarbij hij een deel van zijn eigen oor afsneed. Hij liet zich vrijwillig opnemen in een psychiatrische instelling in Saint-Rémy, waar hij, net vanuit zijn kamer, De Sterrennacht schilderde.

Zonnebloemen, Vincent van Gogh
Zonnebloemenpubliek domein · Wikimedia Commons

Zijn verf ligt niet plat op het doek — ze staat er letterlijk bovenop.

over Van Goghs impasto-techniek

Van Gogh stierf in 1890 op 37-jarige leeftijd aan een schotwond, vermoedelijk zelf toegebracht. Zijn schoonzus Jo Bonger zette zich na zijn dood in om zijn werk bekend te maken — met overweldigend succes: hij geldt vandaag als een van de invloedrijkste schilders ooit.

Zijn penseelvoering is dik en zichtbaar (impasto), met kronkelende, energieke streken die de hele compositie in beweging lijken te zetten. Zijn kleurkeuzes zijn intens en contrasterend — complementaire kleuren naast elkaar, wat zijn werk laat trillen op het doek.

Van Gogh bestudeerde bewust kleurenleer en plaatste complementaire kleurparen (blauw-oranje, geel-paars) naast elkaar om zijn werk feller te laten trillen. Hij schreef honderden brieven aan zijn broer Theo waarin hij zijn artistieke keuzes in detail uitlegde — die brieven vormen vandaag een unieke inkijk in zijn denkproces.

Ervaar dit thuis

1

Bekijk

Lees de tekst en bekijk het werk hierboven. Wat valt je op? Waar kijkt je oog het langst naar? Welke beweging zie je in de lucht die er in het echt niet zo uitziet — en waarom werkt die overdrijving toch?

2

Schets

Maak op papier een snelle, spontane schets of woordweb van wat er in je opkomt. Geen mooi tekenwerk nodig — het gaat om het moment zelf.

3

Upload

Neem een foto van je schets en upload.

Aan de slag in de klas

Materiaal

  • Stevig papier of karton
  • Dikke gouache- of acrylverf, met een paletmes of stugge kwast opgebracht (impasto)
  • Werk in korte, kronkelende streken — geen vlakke kleurvlakken

Neem je schets van thuis erbij en maak, vertrekkend vanuit wat het werk van Vincent van Gogh bij jou opriep, een eigen werk met bovenstaand materiaal.