Kunstenaar in beeld

Georges
Seurat

1859 – 1891 · Pointillisme / Neo-impressionisme


Georges Seurat schilderde geen lijnen of vlakken, maar duizenden losse stipjes verf — van dichtbij een chaos van kleur, van veraf een rustig tafereel aan de rivier.

Seurat werd geboren in 1859 in Parijs en studeerde aan de prestigieuze École des Beaux-Arts. Hij interesseerde zich sterk in wetenschappelijke kleurtheorie en optica — hoe het menselijk oog kleuren die dicht bij elkaar staan, optisch laat 'mengen'.

Een Zondagmiddag op het Eiland van de Grande Jatte, Georges Seurat, 1884
Grande Jatte, 1884publiek domein · Wikimedia Commons

Op basis daarvan ontwikkelde hij het pointillisme: in plaats van verf te mengen op het palet, plaatste hij duizenden kleine, pure kleurstippen naast elkaar op het doek. Van dichtbij zie je enkel stippen, maar van op afstand vermengt je oog ze tot heldere, levendige kleuren en vormen.

Badende bij Asnières, Georges Seurat, 1884
Badende bij Asnières, 1884publiek domein · Wikimedia Commons

Zijn schilderijen bestaan niet uit lijnen, maar uit duizenden beslissingen — één stip per keer.

over Seurats pointillistische techniek

Zijn beroemdste werk, 'Een Zondagmiddag op het Eiland van de Grande Jatte', kostte hem twee jaar en meer dan 60 voorbereidende schetsen. Het toont Parijzenaars die ontspannen langs de rivier de Seine — bevroren, bijna standbeeldachtige figuren, opgebouwd uit miljoenen kleine stippen.

Seurat stierf onverwacht in 1891, amper 31 jaar oud, vermoedelijk aan meningitis. Ondanks zijn korte carrière veranderde zijn methodische, wetenschappelijke aanpak de richting van de moderne schilderkunst, en beïnvloedde ze latere kunstenaars als Van Gogh en Matisse.

Seurat bestudeerde de kleurentheorie van wetenschappers als Chevreul nauwgezet, en berekende bijna experimenteel welke kleurstippen naast elkaar het gewenste optische effect zouden geven — zijn werkwijze leek meer op die van een onderzoeker dan op de spontane aanpak van zijn impressionistische voorgangers.

Ervaar dit thuis

1

Bekijk

Lees de tekst en bekijk het werk hierboven. Wat valt je op? Waar kijkt je oog het langst naar? Kijk van heel dichtbij en dan van ver — wat verandert er in wat je ziet, en waarom werkt dat optische effect?

2

Schets

Maak op papier een snelle, spontane schets of woordweb van wat er in je opkomt. Geen mooi tekenwerk nodig — het gaat om het moment zelf.

3

Upload

Neem een foto van je schets en upload.

Aan de slag in de klas

Materiaal

  • Wit papier
  • Gouache of stiften in 2-3 kleuren, aangebracht met een wattenstaafje of vingertop — enkel stippen, geen lijnen of vlakken
  • Werk van veraf bekeken om te checken of de stippen 'samensmelten'

Neem je schets van thuis erbij en maak, vertrekkend vanuit wat het werk van Georges Seurat bij jou opriep, een eigen werk met bovenstaand materiaal.