Kunstenaar in beeld

Georges
Méliès

1861 – 1938 · Vroege filmkunst / fantasy


Georges Méliès bouwde de eerste echte special effects van de filmgeschiedenis in zijn eigen achtertuin — en schoot een raket in het oog van de maan lang voor iemand ooit een filmstudio had gebouwd.

Méliès werd geboren in 1861 in Parijs, als zoon van een schoenfabrikant. Hij begon zijn carrière als goochelaar en eigenaar van een theater voor illusies, het Théâtre Robert-Houdin. Toen de gebroeders Lumière in 1895 de eerste filmvertoning gaven, zag Méliès meteen het artistieke potentieel van deze nieuwe technologie.

Le Voyage dans la Lune, Georges Méliès, 1902
Le Voyage dans la Lune, 1902publiek domein · Wikimedia Commons

Hij bouwde zijn eigen filmstudio met een glazen dak (om zoveel mogelijk daglicht te vangen) en ontwikkelde er, deels per toeval, de eerste special effects: door de camera even te stoppen, iets te veranderen in het decor, en dan verder te filmen, kon hij mensen laten verdwijnen of transformeren — een techniek die nog steeds de basis vormt van filmmontage.

Hij was de eerste die besefte dat een camera kon liegen — en dat dat net magisch was.

over Méliès' special effects

Zijn beroemdste film, 'Le Voyage dans la Lune' (1902), toont een reis naar de maan met een projectiel dat letterlijk in het oog van 'meneer de maan' land — een beeld dat meer dan honderd jaar later nog steeds herkend wordt. Ondanks het succes van de film zag Méliès zelf weinig van de winst, doordat illegale kopieën massaal circuleerden in de Verenigde Staten.

Zijn latere carrière liep moeizamer: nieuwe filmstudio's namen het over, en Méliès verloor uiteindelijk zijn hele bedrijf. Tijdens de Eerste Wereldoorlog moest hij honderden van zijn originele filmrollen afgeven aan het Franse leger, die ze omsmolten voor legerlaarzen. Hij stierf in 1938, ten dele vergeten, maar wordt vandaag gezien als de grondlegger van de fantasy- en sciencefictionfilm.

Zijn 'films' bestaan uit beschilderde decors en soms handgekleurde beelden — elk filmbeeldje apart met de hand ingekleurd — een theatrale, schilderkunstige aanpak die dichter bij een bewegend schilderij staat dan bij wat we vandaag film noemen.

Ervaar dit thuis

1

Bekijk

Lees de tekst en bekijk het werk hierboven. Wat valt je op? Waar kijkt je oog het langst naar? Welk special effect in dit beeld zou vandaag met een computer gemaakt worden — en hoe denk je dat Méliès het toen, zonder computer, deed?

2

Schets

Maak op papier een snelle, spontane schets of woordweb van wat er in je opkomt. Geen mooi tekenwerk nodig — het gaat om het moment zelf.

3

Upload

Neem een foto van je schets en upload.

Aan de slag in de klas

Materiaal

  • Karton en schaar, om een eigen 'decorstuk' te bouwen
  • Zilver- of gouden stift/glitter voor een sterren- of maan-effect
  • Een gsm-camera om, net als Méliès, met stop-motion (een foto, iets veranderen, opnieuw een foto) te experimenteren

Neem je schets van thuis erbij en maak, vertrekkend vanuit wat het werk van Georges Méliès bij jou opriep, een eigen werk met bovenstaand materiaal.