Kunstenaar in beeld

Winsor
McCay

1869 – 1934 · Vroege animatie / comic


Winsor McCay tekende dromen die letterlijk gingen bewegen — met 'Little Nemo' bouwde hij droomwerelden vol reuzenwezens en groeiende bedden, en met 'Gertie' maakte hij een van de eerste bewegende tekenfilms ooit.

McCay werd geboren rond 1869 in de Verenigde Staten en werkte aanvankelijk als krantenillustrator. Vanaf 1905 tekende hij de wekelijkse comicstrip 'Little Nemo in Slumberland', over een jongen die elke nacht naar een fantastische droomwereld reist — met bedden die door de stad wandelen op lange spillepoten, en gebouwen die zich in elkaar vouwen als origami.

Little Nemo in Slumberland, Winsor McCay, 1906
Little Nemo in Slumberland, 1906publiek domein · Wikimedia Commons

Zijn tekenstijl combineert bijzonder gedetailleerde, architecturale achtergronden met dromerige, soms angstaanjagende vervormingen — de regels van de echte wereld gelden niet in Nemo's dromen. Elke week eindigde de strip ermee dat Nemo wakker schrok, vaak letterlijk uit zijn bed vallend.

Gertie the Dinosaur, Winsor McCay, 1914
Gertie the Dinosaur, 1914publiek domein · Wikimedia Commons

In zijn strips is de enige vaste regel dat er geen vaste regels zijn.

over de droomlogica van Little Nemo

In 1914 ging McCay nog een stap verder: hij maakte 'Gertie the Dinosaur', een van de eerste tekenfilms met een personage met een eigen persoonlijkheid. Voor een levend publiek liet hij Gertie op commando bewegen, alsof hij een echt dier temde — duizenden individuele tekeningen, elk met de hand gemaakt, jaren voor Disney zou bestaan.

McCay stierf in 1934. Zijn combinatie van gedetailleerde tekenkunst en verbeeldingsvolle, bijna surrealistische droomlogica maakte hem tot een directe inspiratiebron voor latere animatiestudio's en comictekenaars, tot op vandaag.

Zijn architecturale achtergronden zijn extreem gedetailleerd en volgen strikte perspectiefregels, terwijl de figuren en objecten daarbinnen net de wetten van diezelfde werkelijkheid overtreden — dat contrast tussen precisie en absurditeit is exact wat zijn stijl herkenbaar maakt.

Ervaar dit thuis

1

Bekijk

Lees de tekst en bekijk het werk hierboven. Wat valt je op? Waar kijkt je oog het langst naar? Welke regel van de echte wereld (zwaartekracht, grootte, tijd) wordt in dit beeld overtreden, en wat maakt dat net grappig of griezelig?

2

Schets

Maak op papier een snelle, spontane schets of woordweb van wat er in je opkomt. Geen mooi tekenwerk nodig — het gaat om het moment zelf.

3

Upload

Neem een foto van je schets en upload.

Aan de slag in de klas

Materiaal

  • Papier verdeeld in vakjes (zoals een stripverhaal)
  • Kleurpotlood of stift voor gedetailleerde, architecturale achtergronden
  • Overdrijf minstens 1 element tot een onmogelijke grootte of vorm, zoals McCay deed

Neem je schets van thuis erbij en maak, vertrekkend vanuit wat het werk van Winsor McCay bij jou opriep, een eigen werk met bovenstaand materiaal.