Franz Marc schilderde dieren zoals niemand ze voor hem had geschilderd: niet natuurgetrouw, maar in felle, haast onmogelijke kleuren die een innerlijke wereld tonen in plaats van een uiterlijke werkelijkheid. Voor Marc was een blauw paard geen fout — het was net de bedoeling.
Marc werd geboren in 1880 in München, als zoon van een landschapsschilder. Aanvankelijk studeerde hij theologie en filosofie, tot hij besloot zelf schilder te worden. Dieren fascineerden hem al vroeg — niet als decor, maar als wezens met een eigen, zuivere manier van aanwezig zijn in de wereld, ongerept door de "lelijkheid" die hij in de moderne mens zag.
In 1911 richtte hij samen met Wassily Kandinsky de kunstenaarsgroep Der Blaue Reiter (De Blauwe Ruiter) op in München — een losse groep kunstenaars die geloofden dat kunst een geestelijke, haast spirituele taal kon spreken, los van de zichtbare werkelijkheid.
Marc ontwikkelde een eigen kleurentheorie, waarin elke kleur een emotie of kracht vertegenwoordigde: blauw stond voor het mannelijke en het spirituele, geel voor vrouwelijke vreugde, en rood voor geweld en het ruwe, materiële. Zo is een blauw paard nooit toevallig blauw — het is rustig, in balans, bijna gebeden-achtig. Zijn composities zijn opgebouwd uit ronde, vloeiende vormen die dier en landschap in elkaar laten overvloeien, alsof er geen grens bestaat tussen het dier en de wereld waarin het leeft.
Een blauw paard is geen fout — het is precies de bedoeling.
over Marc's kleurentheorie
Toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak, meldde Marc zich vrijwillig aan als soldaat — deels uit een naïef, haast romantisch idee dat de oorlog een "zuiverende" kracht zou zijn voor Europa. Die illusie hield niet lang stand. Vanaf het front schreef hij aangeslagen brieven, en zijn laatste werken worden donkerder en abstracter, alsof zijn geloof in de harmonie van kleur en dier begon te breken onder wat hij zag.
Franz Marc sneuvelde in 1916 bij Verdun, slechts 36 jaar oud — nog voor hij ooit een front-verlof kreeg dat hem uit de gevarenzone had moeten halen (de papieren waren al getekend, maar kwamen twee dagen te laat). Zijn werk werd door de nazi's later als "entartete Kunst" (ontaarde kunst) bestempeld en uit musea verwijderd — vandaag geldt hij net als een van de belangrijkste Duitse expressionisten.