Kunstenaar in beeld

Wassily
Kandinsky

1866 – 1944 · Abstractie / Der Blaue Reiter


Wassily Kandinsky geloofde dat hij kleuren kon horen — geel klonk als een trompet, blauw als een orgel. Hij schilderde geen dingen, maar klanken, gevoelens en spirituele ervaringen.

Kandinsky werd geboren in 1866 in Moskou en studeerde aanvankelijk rechten en economie. Pas op zijn dertigste besliste hij kunstenaar te worden, na — naar eigen zeggen — een intense ervaring bij het zien van een van Monets hooibergen-schilderijen, waarbij hij het onderwerp niet meteen herkende maar wel overweldigd werd door de kleur zelf.

Composition VIII, Wassily Kandinsky, 1923
Composition VIII, 1923publiek domein · Wikimedia Commons

In 1911 richtte hij samen met Franz Marc de kunstenaarsgroep Der Blaue Reiter op in München. Kandinsky ontwikkelde een synesthetische kunstopvatting: hij ervoer kleuren als klanken en vice versa, en probeerde die innerlijke, spirituele ervaring rechtstreeks in abstracte vorm te vangen, los van elk herkenbaar onderwerp.

Composition VII, Wassily Kandinsky, 1913
Composition VII, 1913publiek domein · Wikimedia Commons

Geel klinkt als een schelle trompet, blauw als een diep orgel — Kandinsky hoorde kleur.

over Kandinsky's synesthesie

Vanaf 1922 doceerde Kandinsky aan het Bauhaus, samen met Paul Klee, waar hij zijn kleurtheorie verder uitwerkte in invloedrijke geschriften. Toen de nazi's het Bauhaus sloten en zijn werk als 'entartete Kunst' bestempelden, vluchtte hij naar Frankrijk.

Kandinsky stierf in 1944 bij Parijs. Hij wordt algemeen beschouwd als een van de grondleggers van de abstracte kunst — een van de eersten die volledig brak met het afbeelden van herkenbare dingen.

Zijn composities zijn zorgvuldig opgebouwd uit lagen: eerst grote kleurvlakken, dan geometrische vormen, en ten slotte fijne lijnen en punten — een gelaagdheid die hij zelf vergeleek met de opbouw van een symfonie.

Ervaar dit thuis

1

Bekijk

Lees de tekst en bekijk het werk hierboven. Wat valt je op? Waar kijkt je oog het langst naar? Als dit werk een geluid zou maken, welk geluid zou dat zijn — hard of zacht, hoog of laag — en welke vorm/kleur zorgt daarvoor?

2

Schets

Maak op papier een snelle, spontane schets of woordweb van wat er in je opkomt. Geen mooi tekenwerk nodig — het gaat om het moment zelf.

3

Upload

Neem een foto van je schets en upload.

Aan de slag in de klas

Materiaal

  • Wit papier
  • Gouacheverf in felle, contrasterende kleuren
  • Luister naar muziek terwijl je werkt, en vertaal wat je hoort naar vorm en kleur — geen herkenbaar onderwerp toegestaan

Neem je schets van thuis erbij en maak, vertrekkend vanuit wat het werk van Wassily Kandinsky bij jou opriep, een eigen werk met bovenstaand materiaal.